Reactie: nav onderzoek Verwey-Jonker Instituut

Foto verweij Jonker instituut

NIF: “Uitkomsten onderzoek levensbeschouwelijke organisaties belangrijk signaal richting beleidsmakers”

De Nederlandse Islamitische Federatie heeft kennis genomen van de resultaten van het rapport “Omvang en karakter van de maatschappelijke activiteiten van levensbeschouwelijke organisaties in Rotterdam”. De koepel van moskeeën ziet de resultaten van het onderzoek als een belangrijk signaal richting beleidsmakers voor het mitigeren van sociale problematiek.

Gemeenschapsopbouw en empowerment

Het onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut is tot stand gekomen in samenwerking met Stichting Mara, SPIOR, SKIN-Rotterdam, Samen 010 en Convent van Kerken Rotterdam. Het onderzoek brengt de omvang, het karakter en de maatschappelijke waarde van levensbeschouwelijke organisaties (lbo´s) in Rotterdam in kaart.

Uit het onderzoek blijkt dat lbo’s in Rotterdam veel informele hulp, zorg of onderlinge steun bieden aan leden van de eigen gemeenschap, omdat zich binnen de gemeenschappen veel mensen in kwetsbare posities bevinden. In het verslag wordt benadrukt dat veel lbo’s zich met steun uit de eigen gemeenschap bezighouden met gemeenschapsopbouw en empowerment van de eigen groep en van andere achtergestelde groepen. De lbo’s ondersteunen individuele Rotterdammers die buiten het blikveld van de formele instituties vallen.

Het rapport stelt dat de inzet van de vrijwilligers die bij de levensbeschouwelijke organisaties betrokken zijn, bouwen op een “intrinsieke motivatie”. Het gaat daarbij om 27 duizend uur per jaar gemiddeld aan vrijwilligerswerk per levensbeschouwelijke organisatie. De normen en waarden en opvoeding worden genoemd als drijvende factoren achter het vrijwilligerswerk. Het werk creëert “netwerken van mensen, een vangnet en plek van ontmoeting”.

Professionalisering

De NIF neemt kennis van de vaststelling dat jongere vrijwilligers vaak kritischer zijn, voor kortere tijd gebonden zijn aan de levensbeschouwelijke organisaties en vaker hun vrijwillige inzet scherp afbakenen. Dit sluit aan bij de waarneming van de NIF dat de roep vanuit de samenleving en geloofsgemeenschappen om te professionaliseren, groter wordt.

Afgezien van het feit dat lbo’s in Rotterdam ‘traditionele functies’ vervullen, verwachten jongeren een grotere rol van georganiseerde geloofsgemeenschappen in de professionele begeleiding van individuele hulpbehoevenden en gezinnen. De NIF stelt vast dat er in dat kader behoefte is aan begeleiding in een vertrouwde omgeving door deskundigen. In de praktijk werkt de NIF hard om deze begeleiding mogelijk te maken met behulp van (in Nederland opgeleide) imams en geestelijke verzorgers, maar ook door gezins- en opvoedcoaches in te zetten die sociale vraagstukken vanuit het juiste referentiekader weten te benaderen. 

Erkenning

Het onderzoek bevestigt de functie van levensbeschouwelijke organisaties om zowel binnen als buiten de eigen gemeenschappen de verbinding te zoeken. Buiten de eigen organisatie zou er vooral met scholen, buurt- en wijkteams, maatschappelijke werkers en de gemeente worden samengewerkt. In het geval van NIF valt te denken aan projecten als het ‘Reik je hand naar je buren’-project om kwetsbaren te ondersteunen in coronatijd, de nieuwjaarsschoonmaak na Oud & Nieuw en open dagen om de geloofsgemeenschap open te stellen voor omwonenden en geïnteresseerden.

Het onderzoek laat zien dat er nog veel winst is te behalen in de doorverwijsfunctie door actiever met lokale actoren samen te werken. Die winst zou behaald kunnen worden door te beginnen met erkenning van de waarde van lbo’s door de gemeentelijke overheid. De NIF ziet waarde in het meten van de vervangingswaarde van de lbo’s (een jaarlijkse marktwaarde van 330 tot 365 miljoen euro). De NIF ziet het werk van haar vrijwilligers en lbo’s echter van onschatbare waarde. Lbo’s bieden Rotterdam laagdrempelige maatschappelijke functies op terreinen waar die functies moeilijk zijn ‘in te kopen’. Te denken valt in dat geval aan informele zorg en ondersteuning op kritische levensmomenten, armoedebestrijding, schuldhulpverlening en huiswerkbegeleiding.